KNOWLEDGE

ඇටර්නි බලපත්‍රයකින් කෙරෙන්නේ කුමක්ද?

ඇටර්නි බලපත්‍රයකින් කෙරෙන්නේ කුමක්ද?

ඇටර්නි බලපත්‍රයක් යනු යම් කිසිවෙකුට අදාල අධිකරණයක බලසීමාවෙන් බැහැරව සිටීම නිසා තමා විසින් කළ යුතු නීත්‍යානුකූල කටයුතු කිරීම සදහා වෙනත් අයෙකුට බලය පැවරීමේ ලේඛණයයි.

දේපල උරුම වන්නේ කොහොමද?

මේ පිළිබද නීතිය ඇත්තේ විවාහ උරුම සහ අයිතිවාසිකම් ආඥා පනතේ ය.

දේපල උරුමය යනු මිය ගිය තැනැත්තෙකුගේ දේපලට උරුමකම් පෑම ය. ආඥා පනතේ  ඇති විධිවිධාන අනුව දේපල උරුම වන්නේ මෙසේය:

දේපල උරුම වන්නේ කොහොමද?
බූදල් නඩුවක් මගින් තීන්දුවක් නොලබා මිය ගිය අයකුගේ දේපල පැවරිය හැකිද?

බූදල් නඩුවක් මගින් තීන්දුවක් නොලබා මිය ගිය අයකුගේ දේපල පැවරිය හැකිද?

පුද්ගලයකු මිය යන අවස්ථාවේ දී එම පුද්ගලයාගේ නමට ඇති සියළු චංචල සහ නිශ්චල දේපලවල වටිනාකම රුපියල් ලක්ෂ හතලිහකට (මිලියන 4 කට) වැඩි නම් එම දේපල සම්බන්ධයෙන් අයිතිවාසිකම් ලබා ගැනීම සදහා එම අයිතිවාසිකම් ඉල්ලා සිටින අය විසින් දිසා අධිකරණයේ බූදල් නඩුවක් පැවරිය යුතු ය.

දික්කසාදවීමට ඔබට හේතුවක් තිබේද?

ඔබ දික්කසාදවීමේ අදහසින් යුතුව සිටින්නෙක්ද? ඔබේ විවාහ ජීවිතය පිළිබදව ඔබතුල කිසිදු සංතෘප්තියක් නැති වුවත් නීත්‍යානුකූල විවාහයක් විසුරුවා හැරීම විවාහවීම තරම් සරළ නැත. ඔබ ඔබගේ විවාහ ජීවිතයේ සහකරුවා හෝ සහකාරිය අතහැර ගොස් කොපමණ කාලයක් ගත වුවද ඔබ දික්කසාද වූ අයෙකු සේ සළකන්නේ නැත. දික්කසාද නොවී ඔබට නැවත විවාහයක් ලියා පදිංචි කර ගැනීමේ හැකියාවක් ද නැත. එම නිසා විශේෂයෙන්ම වෙනත් විවාහයක් කර ගැනීමේ අදහසින් සිටින සෑම අයෙකුව අනිවාර්යයෙන් නීතිය මගින් දික්කසාදය ලබා ගත යුතුව ඇත. ඔබට දික්කසාදවීමට අවශ්‍ය නම් ඒ සදහා නීතිය මගින් පිලිගනු ලබන හේතුවක් හෝ හේතු කීපයක් තිබිය යුතුය.

දික්කසාදවීමට ඔබට හේතුවක් තිබේද?
විවාහ නඩත්තු ඉල්ලා සිටීම

විවාහ නඩත්තු ඉල්ලා සිටීම

නඩත්තු ඉල්ලා සිටිය හැක්කේ තමා  විසින්ම තමාව නඩත්තු කර ගැනීමට නොහැකි භාර්යාවකට හෝ ස්වාමි පුරුෂයකුට ය. මේ අනුව නඩත්තු ඉල්ලා සිටීමේ අයිතිය භාර්යාවකට මෙන්ම ස්වාමි පුරුෂයකුට ද ඇත. එම අයිතිය ක්‍රියාත්මක කර ගැනීමට බලාපොරොත්තු වන තැනැත්තා ඒ සම්බන්ධයෙන් මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ නඩුවක් පැවරිය යුතු වේ. එසේම එවැනි ඉල්ලීමක් කිරීමට ස්වාමිපුරුෂයාට හෝ භාර්යාවට නොහැකි තත්වයක් උද්ගත ව ඇති අවස්ථාවක ඔහු හෝ ඇය වෙනුවෙන් කවර තැනැත්තෙකුට වුවද නඩත්තු ඉල්ලා සිටීමට ඉදිරිපත් විය හැකිය.

අන්තිම කැමති පත්‍රයක් ඔප්පු කරන්නේ කෙසේද?

මිය ගිය තැනැත්තෙකුගේ අන්තිම කැමති පත්‍රයක් ඇති බව කියා සිටින තැනැත්තා විසින් එම අන්තිම කැමති පත්‍රයේ අව්‍යාජ බව ඔප්පු කළ යුතුය.

අන්තිම කැමති පත්‍රයක් ඔප්පු කරන්නේ කෙසේද?
අන්තිම කැමති පත්‍රයක් ලියන්නට සිතනවාද?

අන්තිම කැමති පත්‍රයක් ලියන්නට සිතනවාද?

අන්තිම කැමති පත්‍රයක් යනුවෙන් විස්තර කරන්නේ කිසියම් පුද්ගලයකු තමාට අයත් දේපල තමා ජීවත්ව සිටින කාලය තුලදී කිසිවෙකුට නොපවරා එම දේපල තමාගේ මරණින් පසුව හිමිවිය යුත්තේ කාටද, කවර ප්‍රමාණයකට ද යන්න නියම කරමින් සකස් කරනු ලබන ලේඛණයක් වේ.

නඩත්තු ආඥාව අනුව ක්‍රියා කිරීම පැහැර හැරියොත් කුමක් කළ යුතුද?

නඩතුත් ආඥාවක් අන්ව කටයුතු කිරීම පැහැර හැර ඇති තැනැත්තෙකු එම තැනැත්තාට එරෙහිව ආපදා වරෙන්තුවක් නිකුත් කරන ලෙසට අධිකරණයෙන් ඉල්ලීමක් කළ හැකිය.

නඩත්තු ආඥාව අනුව ක්‍රියා කිරීම පැහැර හැරියොත් කුමක් කළ යුතුද?
ඔබ අන් දරුවකු දරුකමට හදා ගැනීමට සිතන්නේද?

ඔබ අන් දරුවකු දරුකමට හදා ගැනීමට සිතන්නේද?

විවාහක යුවලකට විවාහයෙන් වසර ගණනක් ගත ව තිබුනත් දරු පල හට ගෙන නොමැති නම් ඒ සම්බන්ධයෙන් වෛද්‍ය පරීක්ෂණයකට ලක්ව තමන්ට දරු පල තිබේද නැත්ද යන්න ගැන නිශ්චිත නිගමනයකට පැමිණීමට නූතන වෛද්‍ය විද්‍යාව සහාය ලබා දෙයි. එ බව නිශ්චිතව දැනගත් සමහර විවාහකයෝ එය තමාගේ ලැබීම යැයි සිතා දරුවන් රහිතව තම ඉදිරි ජීවිත කාලය ගත කිරීමට තීරණය කරන අතර තවත් සමහර විවාහකයෝ අන් අයෙකුගේ දරුවකු දරුකමට ලබාගෙන හෝ තමාගේ දරුවකු ලෙසින් හදාවඩා ගැනීමට කැමැත්තෙන් සිටිති. අන් දෙමාපිය යුවලකගේ දරුවකු තමන්ගේ දරුවකු ලෙස හදා වඩා ගැනීමට භාර ගැනීම නීතියෙන් හදුන්වන්නේ කුලවද්දාගැනීම යනුවෙනි. දරුවකු කුලවද්දාගැනීම සිදු කරගත යුත්තේ නීතියේ දක්වා ඇති විධිවිධානයන්ට අනුකූලවය.

දරුවකු දරුකමට හදා ගැනීම (කුලවද්දාගැනීම) සදහා අධිකරණයෙන් අවසරය ලබා ගන්නේ කෙසේද?

දරුවකු කුලවද්දා ගැනීම සදහා ඉල්ලුම් කිරීමට අදහස් කරන අයට ඒ සදහා මූලික සුදුසුකම් ඇත්නම් (සුදුසුකම් පිළිබද ලිපියක් වෙනම පලකර ඇත) නීතිඥවරයකුගේ මාර්ගයෙන් අදාල දිස්ත්‍රික්කයේ දිසා අධිකරණය වෙත යොමු කරන පෙත්සමක් සහ දිව්රුම් ප්‍රකාශයක් මගින් එම ඉල්ලීම කළ යුතුය. මෙම දිසා අධිකරණය එම දරුවා සිටින දිස්ත්‍රික්කයට අදාල දිසා අධිකරණය හෝ දරුවා ඉල්ලා සිටින තැනැත්තන් වෙසෙන දිස්ත්‍රික්කයේ දිසා අධිකරණය හෝ විය හැකිය.

දරුවකු දරුකමට හදා ගැනීම (කුලවද්දාගැනීම) සදහා අධිකරණයෙන් අවසරය ලබා ගන්නේ කෙසේද?
මාර්ග අයිතිය

මාර්ග අයිතිය

මාර්ග අයිතිය යන්න ඉතා බහුල වශයෙන් ආරවුල් ඇති කර ගනු ලබන ප්‍රශ්නයක් වී ඇත. ඕනෑම ඉඩමකට යාමට සහ ඊමට පාරක් තිබිය යුතුය. එය මාර්ග අයිතියයි. සමහර ඉඩම් ප්‍රධාන මාර්ගයකට මායිම්ව පවතින විට එම ඉඩමට පිවිසීම සදහා විශේෂ මාර්ගයක් අවශ්‍ය නොවේ. හේතුව, ප්‍රධාන මාර්ගයෙන්ම ඉඩමට පිවිසීමට හැකි නිසාය. නමුත් ඉඩමක් කැබලි කර විකුණන ලබන අවස්ථාවක දී එම කැබලි වූ ඉඩම් වලට පිවිසීම සදහා මාර්ගයක් වෙන් කර තැබීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ. නමුත් ඉඩම් කැබලි කර විකිණීමේ දී ඇතිවන දෝෂ නිසා සහ ඉඩම් ඔප්පු ලියා පදිංචි කිරීමේ දී ඇතිවන අඩු පාඩු නිසා ද මාර්ග අයිතිය පිලිබද විස්තර ඉඩම් ඔප්පුවේ සදහන් කිරීම අතපසුවීම නිසා ද මාර්ග අයිතිය පිළිබද ගැටළු සහ ආරවුල් ඇතිවන තත්වයක් පවතී. විශේෂයෙන්ම අනුන්ගේ ඉඩම් හරහා තම ඉඩමට පිවිසීමට පුරුදු වී ඇති අය මාර්ග අයිතිය පිළිබද නිරන්තර ආරවුල් ඇති කර ගෙන ඇත. එම නිසා මෙම ලිපියෙන් අදහස් කරන්නේ මාර්ග අයිතිය කුමක් ද යන්න පිළිබදව සරළව පැහැදිලි කිරීමට ය.

තෑගි ඔප්පුවක් අවලංගු කළ හැකිද?

තෑගි ඔප්පුවක් අවලංගු කළ හැක්කේ අධිකරණයේ අවසරය ඇතිව පමණකි. එහෙත් තෑගි ඔප්පුව ලියා ඇත්තේ කිසිදු හේතුවක් නොදක්වාම අවලංගු කිරීමේ බලය තබා ගෙන නම් අධිකරණයේ අවසරය නොමැතිවම තෑගි ඔප්පුව අවලංගු කළ හැකිය.

තෑගි ඔප්පුවක් අවලංගු කළ හැකිද?
ඉඩමක් බුක්තියට සවිකර ගත හැකිද?

ඉඩමක් බුක්තියට සවිකර ගත හැකිද?

කිසියම් ඉඩමක් කාලාන්තරයක් පුරා බුක්ති විදගෙන පැමිණි තැනැත්තෙකුට එම ඉඩම තමාගේ බුක්තියට සවි වී ඇතැයි කියන අවස්ථා අප බොහෝ විට අසා ඇත. මෙලෙස ඉඩම් තමන්ට අත්පත් කර ගැනීමේ හැකියාවක් නීතියෙන් පවතීද?

ඔබට පොලීසීයකදී ගහන්න පුලුවන්ද?

Edited Version
වධහිංසා පිලීබඳ ඉතීහාසය බොහෝ ඇතට දිවයයි. ප්‍රසිද්ධ දෙඩම්පේ මුදලාලී නඩුව ලංකාවේ වදහිංසාව පිලිබඳ සංධිස්ථානයකී. මිනිසුන් හතරවෙනි තට්ටුවට බයවීමට ගත්තේ මුලින් 4 වෙනි තට්ටුවෙන් පැන්න යැයි කිවු දොඩම්පේ මුදලාලීගේ නඩුවේදී හෙළි වූයේ එසේ පැන්නා නොව පහලට තල්ලු කර ඇති බවත් පහරදීම් සිදුකර ඇතී බවත්ය.

ඔබට පොලීසීයකදී ගහන්න පුලුවන්ද?
වෛරී ප්‍රකාශන කිරීමෙන් වළකින්න - මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව

වෛරී ප්‍රකාශන කිරීමෙන් වළකින්න - මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව

අප  ජනතාව පමණක් නොවකලොව පුරා වසන ජනතාවද දැවැන්ත අර්බුදයකට මුහුණ පා සිටින මෙම අවස්ථාව දෙවැනි ලෝක සංග්‍රාමයෙන් පසුව මානව වර්ගයා මුහුණ දෙන ප්‍රබලතම අභියෝගයයි.  මෙම වර්තමාන අධි-වසංගත අභියෝගය ජය ගත හැකි වන්නේ සාමානය පුරවැසියන්ගේ අධිෂ්ඨාන ශක්තිය සහ  ස්වයං පාලනයට ඇති  හැකියාව තුලින් බව ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව මතක් කර සිටියි. 

හෝටල් කාමර වටලා පෙම්වතුන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට පොලිසියට බලයක් තිබේද ?

පෙම්වතුන් තානායම් කාමර හෝ හෝටල් කාමර වෙත ගොස් රිසි සේ පෙම්සුව විදීමට පෙළඹීම සාමාන්‍ය කරුණකි. නමුත් බොහෝ දෙනා සිතන්නේ එය නීති විරෝධී කාර්යයක් බවත් තමන්ව පොලිසියට පවා හසුවීමට ඉඩ ඇති බවත් යනුවෙනි. නමුත් එය එසේ නොවේ. හෝටල් කාමර හෝ තානායම් කාමර හෝ වටලා කිසිදු පෙම් යුවලක් හෝ ලිංගික සුවය ලබා ගැනීමේ අරමුණින් ම පැමිණි කිසිදු යුවලක් හෝ ලිංගික සුවය ලබාදීම පිණිස පැමිණි කිසිදු කාන්තාවක් හෝ අත්අඩංගුවට ගැනීමට නීතියෙන් බලයක් කිසිවෙකුට ලබා දී නැත.

හෝටල් කාමර වටලා පෙම්වතුන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට පොලිසියට බලයක් තිබේද ?
තොරතුරු දැන ගැනීමට ඔබට ඇති අයිතිය මූලික අයිතිවාසිකමකි

තොරතුරු දැන ගැනීමට ඔබට ඇති අයිතිය මූලික අයිතිවාසිකමකි

තොරතුරු දැන ගැනීමේ අයිතිය ශ්‍රි ලාංකික පුරවැසියන් වෙත හිමි වූයේ ඉතා මෑතක දී හෙවත් 2016 වසරේ දීය. එම අයිතිවාසිකම ඔබ වෙත ලබා දුන්නේ ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට ඇතුලත් කරන ලද 19 වැනි සංශෝධනය මගිනි.

ආගමික නිදහස මූලික අයිතිවාසිකමක් ද?

1978 ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 3 වැනි පරිච්ඡේදයේ 10 වැනි ව්‍යවස්ථාවට අනුව සෑම තැනැත්තෙකුටම තමන් කැමති ආගමක් ඇදහීමටත් යම් ලබ්ධියක් හෝ විශ්වාසයක් දැරීමේ නිදහසත් සිතීමේ සහ හෘදය සාක්ෂියේ නිදහසත් සදහා අයිතිය ඇත්තේය.

ආගමික නිදහස මූලික අයිතිවාසිකමක් ද?
වද හිංසාවන්ට භාජනය ලක් නොවීමේ නිදහස මූලික අයිතිවාසිකමකි (Freedom from Torture)

වද හිංසාවන්ට භාජනය ලක් නොවීමේ නිදහස මූලික අයිතිවාසිකමකි (Freedom from Torture)

කිසිම තැනැත්තෙක් වදහිංසාවට හෝ කෘරල අමානුෂික හෝ අවමන් සහගත සැළකීමට හෝ එවැනි ආකාර දඩුවම් ලැබීමට හෝ ලක් නොකළ යුතු බව අපගේ ආණ්ඩුක්රමම ව්ය වස්ථාවේ දක්වා ඇත.

පුරවැසියාගේ මූලික අයිතිවාසිකම්

ශ‍්‍රී ලාංකික පුරවැසියන්වන අපට ඇති මූලික අයිතිවාසිකම් මොනවාද යන්න ශ‍්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 3 වැනි පරිච්ඡේදයේ දක්වා ඇත.

පුරවැසියාගේ මූලික අයිතිවාසිකම්
Image
Educating and assisting individuals and communities, social groups about legal rights and processes for accessing legal and administrative remedies
info@elawyer.lk
© 2020 Elawyer.lk. All Rights Reserved. Designed by Vishmitha.com